Jak zachowuje się zapach

Jak zachowuje się zapach

Czy zastanawiałeś/łaś się kiedykolwiek czym jest zapach? Jaki ma kolor? Jak wygląda? Jak się porusza? Dla oka nieuchwytne jego kształty i granice mogą być określane przy użyciu nosa. A nasz nos? Cóż, nie należy do naszych najsilniejszych stron, choć prawdopodobnie wcale nie jest tak drugorzędny, jak przez wiele lat sądzono.

Aby poznać tajniki zapachu, warto obserwować psy: jak podążają za zapachem o danej porze doby, w daną pogodę i w danym środowisku. Zapach porównać można do dymu unoszącego się znad ogniska bądź komina. Cięższy od powietrza, zależny jest od jego ruchów i temperatury.

Sam zapach to prawdopodobnie mieszanka cech genetycznych i fenotypowych danego organizmu plus wydzielane w danym momencie hormony, enzymy i tym podobne, poddane procesom metabolicznym bakterii, pasożytów i grzybów żyjących na ciele i żywiących się potem. Pot ten, znajdujący się na łuszczącym się naskórku czy włosach, ma odmienny zapach u każdego z nas właśnie ze względu na indywidualne cechy każdego organizmu oraz znajdującą się na nim florę bakteryjną. Zależnie od warunków pogodowych i terenowych zapach ów może przemieszczać się w różny sposób, tworząc mniej lub bardziej malownicze krajobrazy zapachowe.

W warunkach nierealnych w terenie, gdyby powietrze było całkowicie nieruchome, zapach rozprzestrzeniałby się równomiernie, w identycznym tempie, we wszystkie strony od wydzielającego go obiektu.

Zapach w nieruchomym powietrzu – widok z góry

Rzeczywistość jednak, jak wszyscy wiemy, wygląda nieco inaczej i zapach spotyka na swej drodze wiele przeszkód wynikających zarówno z barier fizycznych, jak i warunków pogodowych. Na przykład las: królestwo drzew i krzewów, a każde z nich to bariera fizyczna dla zapachu. Podobnie jest na obszarach miejskich, gdzie przeszkody przyjmują formę budynków. W takich warunkach powstają turbulencje powietrza, które odpowiedzialne są za chaos zapachowy.

Turbulencje wywołane przeszkodą

Gdy pies idzie po śladzie pod wiatr, przeszkoda może stworzyć jeszcze bardziej skomplikowaną dla niego sytuacje. Zapach niesiony wiatrem, po natknięciu się na przeszkodę, może bowiem prześlizgnąć się po niej i powędrować ku górze, „znikając” psu.

Przeszkoda pod wiatr

Zapach zachowuje się różnie także w zależności od temperatury powietrza. W ciepłe dni wędruje wraz z nim ku górze i może tam tworzyć całe chmury zapachu.

Zapach w słońcu (ciepłe powietrze)

Z kolei w chłodne dni albo noce zimne powietrze osiada blisko ziemi, a wraz z nim zapach. Warunki takie sprzyjają tworzeniu się tak zwanych kałuż zapachowych, czyli skupisk zapachów, na przykład w zagłębieniach terenu.

Zapach nocą (zimne powietrze)

Przed wschodem słońca zapach zachowuje się podobnie jak dym wychodzący z komina w niżu atmosferycznym – unosi się nad źródło zapachu, po czym opada ku ziemi.

Zapach zachowujący się jak dym

Taki schodzący ku dołowi zapach może stwarzać szczególne problemy w szukaniu jego źródła w przypadku, gdy znajduje się ono na wzniesieniu. Cały bowiem zapach ze źródła opada po stokach ku dołowi i tam się osadza.

Opadanie zapachu „pod wiatr”
Opadanie zapachu „z wiatrem”

W pochmurny dzień lub noc zapach może z kolei rozprzestrzeniać się od jego źródła na kształt stożka zwanego stożkiem zapachowym, którego wierzchołek stanowi źródło zapachu.

Stożek zapachowy (widok z góry)

Inaczej sytuacja wygląda zaraz po zachodzie słońca, gdy ziemia zaczyna ochładzać się po dniu. Wtedy zapach wędruje ku górze, jednak nie opada z powrotem na ziemię, lecz dryfuje coraz wyżej nad nią. Podobny efekt daje bezwietrzna noc.

Dryfujący zapach po zachodzie słońca

W słoneczny, bezwietrzny dzień zapach „skacze” z kolei wędrując wraz z powietrzem raz po raz ochładzającym się (nad ziemią) i rozgrzewającym (przy ziemi).

„Skaczący” zapach w bezchmurny dzień

Warunki leśne sprzyjają pojawieniu się jeszcze jednego zjawiska: termokliny. Występuje ona, gdy ziemia jest miejscami zacieniona (pod koronami drzew), a miejscami nasłoneczniona (na śródleśnych polankach, w przerzedzeniach leśnych) w wyniku różnic temperatur oraz wilgotności podłoża. W cieniu zapach wędruje nisko przy ziemi, natomiast po dotarciu na nasłonecznioną powierzchnię unosi się ku górze:

Termoklina

Jeżeli tropisz z psem i zdajesz sobie sprawę z tego, co w danych warunkach pogodowych i środowiskowych dzieje się z zapachem, jesteś w stanie lepiej zrozumieć zachowania i decyzje podejmowane prze psa oraz jego trudności w znalezieniu źródła zapachu. Tym samym możesz mu w tych trudnościach pomóc. Tak więc nie pozostaje nic innego jak nauczyć się tych prawideł i ćwiczyć w praktyce 🙂

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *